Có những sự ra đi của ai đó lại có tác dụng (ngoài ý muốn) như một phép thử đối với nhân tâm. Sự ra đi của tướng Giáp trong những ngày này là thế.
Dù rằng cả bên Quân đội lẫn bên Công An đã có nhiều đại tướng, nhưng trong lòng người Việt Nam chỉ có một đại tướng duy nhất thôi, đó là tướng Giáp.
Dù rằng học trò của cụ Hồ có cả rừng, nhưng người ta chỉ thấy có một học trò đã thực sự làm sáng danh thầy, đó là tướng Giáp.
Dù rằng dựng nên nền Cộng hòa có rất nhiều công thần, nhưng người ta chỉ thấy có một cái tên sáng nhất thôi, đó là tướng Giáp.
Tiếc thương tướng Giáp là tiếc thương một tài năng một nhân cách, hiện thân đẹp đẽ của những giá trị Việt.
Nhưng, dường như người ta còn tiếc thương một quá khứ đang vĩnh viễn ra đi cùng tướng Giáp.
Tiếc thương quá khứ cũng là một cách bày tỏ với hiện tại. Đôi khi, sự căm ghét hiện tại không có cơ hội thể hiện, nó đã dồn tích vào niềm tiếc thương quá khứ.
Tướng Giáp đáng được hưởng niềm tiếc thương đặc biệt của người Việt chúng ta. Nhưng, hẳn niềm tiếc thương ấy sẽ bị chia sẻ ít nhiều, nếu như đám tối cao hiện thời giành được niềm yêu quý của dân chúng.
Có lẽ, sự ra đi này là một cuộc đối chứng.
Một mất mát lại cũng là một củng cố nào đó đối với tinh thần Việt chăng ?

( Chu Văn Sơn)