NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN TRONG VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG GIẢNG DẠY MÔN VĂN



Viết bởi Trần Thị Hạnh, Giáo viên Ngữ Văn - Trường THPT chuyên Nguyễn Du, Buôn Ma Thuột   
Thứ hai, 14 Tháng 12 2009 14:57. Nguồn: Website GDĐT Đắk Lắk (22/12/2009)


Sau hơn một năm thực hiện đổi mới phương pháp dạy dạy học và ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường phổ thông, đối với môn Ngữ Văn hay môn khác đều đem lại hiệu quả nhất định. Nếu được đầu tư cẩn thận phương pháp này sẽ tạo hứng thú cho học sinh, lôi cuốn sự chú ý của học sinh, đặc biệt khi giảng những nội dung có minh họa bằng tranh ảnh, âm thanh, sơ đồ...khi cần tái hiện lại khung cảnh làng quê Việt Nam trong những năm 1930-1945, điều này rất bổ ích và cần thiết vì với một tiết dạy bình thường khó có thể thực hiện được..
- Cũng có nhiều ý kiến cho rằng dùng giáo án điện tử làm phương tiện dạy học môn Ngữ Văn sẽ làm hạn chế hiệu quả vì môn Ngữ Văn hấp dẫn người đọc bởi tính hình tượng và tính gợi hình gợi cảm của nó, cho nên máy móc sẽ thiếu độ rung cảm của tâm hồn thì tiết dạy khó thành công..
- Có ý kiến cho rằng sử dụng giáo án điện tử không làm rõ được đổi mới phương pháp, bởi lạm dụng máy chiếu sẽ không gợi được trí tưởng tượng của học sinh, giờ học sẽ rời rạc xơ cứng học sinh không cảm thụ được nét đẹp của văn chương.
Từ những ý kiến trên tôi nhận thấy ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy có mặt tích cực cũng như cũng có mặt hạn chế:
1/Những thuận lợi và cái được ở những tiết dạy:
* Khi soạn giảng giáo án điện tử vào một số tiết học:
a/ Dạy bài Tây Tiến của Quang Dũng ta có thể tìm những tư liệu những hình ảnh để minh họa dốc khúc khuỷu , dốc thăm thẳm hay ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống, câu thơ giàu giá trị tạo hình khắc họa một đoạn đường gian khổ hành quân..
Để chuẩn bị cho một bài giảng bằng giáo án điện tử, tôi đã phải dành khá nhiều thời gian công sức và đầu tư, vận dụng các thế mạnh của công nghệ để thổi một luồng gió mới vào không khí lớp học. Đầu tiên là đọc kĩ những kiến thức chuẩn của bài giảng này , nội dung cơ bản cần phải cho học sinh nắm vững kiến thức và có khả năng vận dụng kiến thức như thế nào , sau đó phát họa bằng ý tưởng và tìm tòi sáng tạo những gì để dẫn dắt học sinh.
Ví dụ : Sông Mã gầm lên khúc độc hành là câu thơ thấm đẫm một tinh thần bi tráng, cái chết hào hùng và tráng lệ… Tôi tìm tòi bài hát Tây Tiến đã được  phổ nhạc, học sinh nghe và cảm nhận được chất hùng tráng của bài thơ, và cũng cảm nhận được chất bi tráng khi ta lồng vào bài hát “Hồn tử sĩ” của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước
Tôi chọn nhiều hình ảnh : đoàn vệ quốc quân những năm chống Pháp, những khung cảnh núi rừng vừa hoang du dữ dội , vừa mênh mang mờ ảo...và đã ghép lại tự làm thành những Video Clip để minh họa cho bài giảng khoảng 3 phút, hiệu quả đạt được rất tốt..với dụng cụ trực quan này tái hiện lại hình ảnh người lính vệ quốc đoàn - một thời gian khổ và hào hùng và sẽ khắc đậm cảm hứng lãng mạn và tinh thần bi tráng của bài thơ.
b/ Dạy bài “Tiếng đàn ghi-ta của Lor-ca” của Thanh Thảo đây là bài mới và cũng khá khó trong chương trình 12 cả 2 ban Cơ bản và Nâng cao đều là tiết dạy chính thức. Bài thơ viết theo phong cách tượng trưng siêu thực, cả bài là cả một hệ thống hình ảnh mang ý nghĩa tượng trưng : từ “áo choàng bê bết đỏ” “giọt nước mắt vầng trăng – long lanh trong đáy giếng” tiếng ghi-ta ròng ròng máu chảy...Tôi đã sưu tầm nhiều hình ảnh về Lor-ca , những hình ảnh được khơi gợi từ bài thơ, rồi cả âm thanh li-la li-la và hoa tím Tử Đinh Hương dịu nhẹ, tôi chọn lọc và ghép lại thành một video clip tôi tự tạo + lồng ghép vào bài hát “Tiếng đàn ghi-ta của Lor-ca, khoảng 3 phút ...và sau khi xem xong, tôi sẽ đặt câu hỏi :
* Các em cho biết hệ thống hình ảnh được nhắc đến trong khổ thơ ? Qua hình ảnh được nhắc đến trong khổ thơ đầu giúp em liên tưởng gì về đất nước Tây Ban Nha ?
* Với hệ thống hình ảnh cụ thể được xem qua đoạn băng học sinh sẽ dễ dàng nhận ra: áo choàng đỏ  đẫm máu  vừa gợi tả cho màu áo các hiệp sĩ mặc khi đấu bò và những trận